خلطها را رقيق مىكند و اين كار بجاى زياد نيازمند است و اگر بدن پر از اخلاط باشد نمىتواند آنها را ذوب كند و بالنتيجه آزار مىبيند . اين را بفهم و بدان كه كار نضج بر بيشتر اشخاص پوشيده است كه پزشكان از آن درست آگاه نيستند و نديده‌ام كسى به آن توجه داشته باشد ، بهترين چيزى كه گفته اند اين است كه نضج اعتدال قوام ماده است تا آماده بيرون رفتن شود زيرا ماده غليظ به جائى مىچسبد و رقيق در اندامها فروميرود و بيرون راندنش دشوار است اما اين تعريف فقط بعضى از جهات نضج را بازگو مىكند و راز مسئله در اين است كه اگر طبيعت آدمى خود خلطهاى فاسد را از مفيد جدا كند و بيرون بفرستد بيمارى در كار نخواهد بود اما اگر نتواند آنها را از هم جدا كند بايد ديد كه عيب از نيروى جداكننده است يا از جهت خود خلطها بنابراين اگر نيروى جداكننده ناتوان باشد بايد آن را تقويت كرد و نشانى اين حالت كمى حرارت غريزى و ضعف نيروهاى چهارگانه بدن است « 1 » و اگر از جهت خود طرطيرها باشد بايد آنها را آماده كرد و آمادگى آنها به اين است كه در اندازه معتدلى قوام بيابند زيرا اگر اينها همانند خلطهاى مفيد حل شده باشند مخلوط با آنها باقى مىمانند و طبيعت نمىتواند آنها را از يكديگر جدا كند . پس بايد طرطيرها را باهم پيوند داد تا چگونگى قوام آنها با خلطهاى مفيد تفاوت يابد و قابل جدا شدن شوند و اگر غليظ باشند و خلطهاى مفيد هم غليظ باشند باز ممزوج با آنها باقى مىماند و در علم كيميا

--> ( 1 ) مقصود از قواى چهارگانه قواى زير است : 1 - هاضمه كه منظور از آن گوارش موادى است كه به بدن وارد شده 2 - دافعه كه قدرت بدن براى دفع مواد زائد است 3 - جاذبه كه نيروى جذب‌كننده مواد گوارده شده به داخل بدنست 4 - ماسكه قوه نگاهدارنده مواد لازم براى بدن . م